Almancada Akkusativ Alan Fiiller Nelerdir?
İzmir’de yaşayan 25 yaşında bir genç olarak, gündelik hayatımda sürekli espri yapan, ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir insanım. Almanca öğrenmeye çalışırken, şunları hep düşündüm: “Neden bu fiiller birer oyuncak gibi hayatımıza giriyor?” Mesela, Almanca fiillerin akkuzativ alması… “Ne, akkuzativ? Tamam, hadi git evde oyna!” gibi bir tepki veriyorum bazen ama sonra birden fark ediyorum ki, her şey ciddiye binmiş. Almanca fiillerin hallerine dair espriler yaparken, aslında ciddi bir ders de alıyorum. İstediğiniz kadar gülün, bu fiillerin ne olduğunu anlamadıkça, ciddiyetle o “Der, die, das” karmaşasını çözemezsiniz!
Bunu böyle sıcak bir yaz gününde, kahvenin soğumasını beklerken düşünürken, “Almancada Akkusativ alan fiiller nelerdir?” diye sorusunu biraz mizahi bir dille ele alalım dedim. Hadi, gelin başlayalım, çünkü bu işte biraz eğlenceli bir yolculuğa çıkacağız.
Akkusativ Nedir, Ne Değildir?
Öncelikle, Almanca’da “Akkusativ” dediğimizde, Türkçe’deki “belirli bir nesne” gibi düşünebilirsiniz. Yani, bir fiilin yöneldiği şeyi anlatan hali bu. O fiilin “neyi” ya da “kimi” yaptığını sorarsanız, Akkusativ devreye girer. Mesela: “Ich esse einen Apfel” (Bir elma yiyorum) cümlesinde, “Apfel” (elma) Akkusativ’tedir, çünkü yediğimiz şey elma!
Peki, hani bu fiiller nerede devreye giriyor? Bazı fiiller, kendiliğinden Akkusativ alır. Yani, “Bu fiil, Akkusativ almadan olmaz!” diyen fiiller. Peki, hangileri bunlar? Hadi bakalım, biraz eğlenelim.
Akkusativ Alan Fiiller: Şaka Gibi!
Almanca’da Akkusativ alan fiiller, sanki hayatın her alanından birer küçük misafir gibi. Tıpkı, arkadaşlarınızın bir akşam toplantısına geldiğinde, herkesin “Ben neyleyim?” diye sorup, bir anda herkesin peşinden koşturduğu anlar gibi. İşte bazıları:
1. Essen (Yemek)
Evet, tam tahmin ettiğiniz gibi, yediğimiz şeyler! Yemek yiyen insanı görmek, fiil halinde görmek gibidir. “Ich esse einen Apfel” (Bir elma yiyorum) cümlesinde, “Apfel” yani “elma” Akkusativ’tedir. Yani bir şey yediğimizde, hep bir şeyin peşinden koşmak zorundayız!
—
Diyalog 1:
Ahmet: “Ya, sen çok aç gözlüsün ya!”
Ben: “Hayır, sadece Akkusativ’i öğreniyorum, o yüzden bir elma yiyorum. Anladın mı?”
—
2. Sehen (Görmek)
Görme fiili de Akkusativ alır, çünkü “görmek” fiilinde bir hedefe bakıyorsunuz. “Ich sehe den Film” (Filmi izliyorum) cümlesinde “Film” Akkusativ’tir. Yani, gördüğünüz şey her zaman bir nesne oluyor.
—
Diyalog 2:
Ahmet: “Film mi izliyorsun, ders mi çalışıyorsun?”
Ben: “Ben ders çalışıyorum! Ama önce şu filmi bir göreyim, sonra işe koyulurum!”
—
3. Haben (Sahip Olmak)
Evet, sahip olma fiili de Akkusativ alan bir fiildir. “Ich habe einen Hund” (Bir köpeğim var) dediğinizde, “Hund” Akkusativ oluyor. Yani, sahip olduğunuz şeyin üzerine direkt düşüyorsunuz! Kimseyi kandırmak yok.
—
Diyalog 3:
Ahmet: “Bir köpek mi aldın?”
Ben: “Evet, bir köpeğim var. Hem de Akkusativ alan bir köpek!”
—
4. Lieben (Sevmek)
Almanca’da aşk ve sevgi de aksiyon halindedir. “Ich liebe dich” (Seni seviyorum) cümlesinde “dich” (seni) Akkusativ’tir. Yani, sevmek için her şeyin “kimi” olduğunu net bir şekilde biliyoruz.
—
Diyalog 4:
Ahmet: “Ben seni seviyorum dediğimde, ne anlamalıyım?”
Ben: “Akkusativ’imi aldın demektir!”
—
5. Kaufen (Satın Almak)
Almanca’da bir şey almak da Akkusativ alan fiillerden biridir. “Ich kaufe ein Auto” (Bir araba alıyorum) dediğinizde, “Auto” Akkusativ’tir. Yani, almak istediğiniz şeyi tanıyorsunuz ve o şeyin peşinden koşuyorsunuz.
—
Diyalog 5:
Ahmet: “Yine mi araba alıyorsun?”
Ben: “Hayır, sadece Akkusativ’imi tamamlıyorum. Araba aldım.”
—
Fiil Listesi: Bir Fiil, Bir Komedi
Akkusativ alan fiillerin listesini yapmam, zaten “alınacak fiil” fikrini destekler. Çünkü bunlar çok pratik, kullanımı kolay ama bazen de tam olarak “neyi?” sorusunun cevabını bulamadığınızda kafanızı karıştıran fiiller.
Bauen (Inşa etmek): Ich baue ein Haus (Bir ev inşa ediyorum)
Verstehen (Anlamak): Ich verstehe dich (Seni anlıyorum)
Bekommen (Almak): Ich bekomme einen Brief (Bir mektup alıyorum)
Trinken (İçmek): Ich trinke einen Kaffee (Bir kahve içiyorum)
—
Diyalog 6:
Ahmet: “Yine bir şey içiyorsun, yeter artık!”
Ben: “Akkusativ aldım, kendimi tutamıyorum!”
—
Akkusativ Alan Fiillerle Her Şey Eğlenceli!
Aslında Almanca’da Akkusativ alan fiiller, dil öğrenmenin kolaylıkla eğlenceli bir hâle gelmesini sağlıyor. Her bir fiil, birer nesne gibi karşımıza çıkıyor ve onlarla kurduğumuz ilişkiler, bazen biraz komik olabiliyor. Her fiil, bir “neyi?” sorusunun cevabını ararken, biz de bir şekilde öğreniyoruz.
İzmir’de, bir kafede arkadaşlarınızla bu fiilleri tartışırken, herkesin doğru şekilde kullanabilmesi bir başarı gibi geliyor. Ama, arkadaş ortamında hâlâ yanlış bir fiil kullanınca herkesin birbirine baktığı o anı unutamam. “Aa, bu fiil ne diyor?” diyerek güldüğümüz o anlar, işte en eğlenceli anlar!
—
Sonuç: Akkusativ, Geri Dönüşsüz Bir Macera!
Almancada Akkusativ alan fiiller, aslında sadece dilbilgisi kuralları değildir. Onlar, bir macera, bir keşif yolculuğudur. Her fiil, başka bir dünyaya açılan kapıdır. “Almancada Akkusativ alan fiiller nelerdir?” sorusuna verdiğimiz cevap, aslında bir dilin içerisinde gezinirken öğrendiğimiz küçük ama değerli ipuçlarını içerir.
Bunları bilmek, sadece dilbilgisi değil, aynı zamanda eğlenceli bir yolculuğun başlangıcıdır. Çünkü dil öğrenmek, bir hikaye yazmaktan farksızdır. Kimseye “Akkusativ” kelimesini ne kadar komik bir şekilde öğrenebileceğinizi söyleyemezsiniz, ama deneyenler bilir.