Küçük Patilerin Büyük Sırrı: Köpekler Neden Eşeler?
Değerli Mikes okurları, bu makalemizde “Köpekler neden eşeler” konusunda bilmeniz gereken her şeyi derledik.
Kayseri’de soğuk bir kış sabahıydı. Penceremin kenarında duran eski defterimi açmış, her zamanki gibi birkaç satır yazıyordum. Günlük tutmak benim için sadece yaşadıklarımı kaydetmek değil, içimde biriken duyguları dışarı bırakmanın en güzel yoluydu. 25 yaşındaydım ve bazı günler kendimi dünyanın bütün yükünü omuzlarımda taşıyor gibi hissediyordum.
O sabah günlüğüme şu cümleyi yazmıştım:
“Bazen anlamadığımız şeylere kızıyoruz. Belki de sadece biraz daha dikkatle bakmamız gerekiyor.”
Bu cümleyi yazmamın sebebi ise bahçede sürekli toprağı eşeleyen köpeğim Karakız’dı.
Karakız’ı birkaç yıl önce sokakta bulmuştum. Üşümüş, korkmuş ve gözleriyle sanki yardım isteyen küçük bir candı. Onu eve getirdiğim gün hayatımın değişeceğini bilmiyordum. O günden sonra evimizin sessizliği onun patilerinin sesiyle, kuyruğunun neşesiyle ve bazen de bahçede açtığı küçük çukurlarla dolmuştu.
Başlarda onun eşelemesine çok kızıyordum. Bahçede özenle yetiştirdiğim çiçeklerin arasını bozuyor, toprağı dağıtıyor ve saatlerce uğraştığım düzeni bir anda değiştirebiliyordu. Bir gün yine bahçeye çıktığımda en sevdiğim çiçeklerin yanında kocaman bir çukur gördüm.
İçimde büyük bir hayal kırıklığı oluştu.
“Yine mi Karakız?” diye seslendim.
Bana baktı. O an öyle masum bir yüz ifadesi vardı ki kızgınlığım bir anda azaldı. Sanki bana “Ben sadece bir şey anlatmaya çalışıyorum” der gibiydi.
Karakız’ın Toprağın Altında Aradığı Şey
O gün uzun süre onu izledim. Bahçenin bir köşesine gidiyor, burnuyla toprağı kokluyor, ardından yavaşça eşelemeye başlıyordu. İlk kez onu sadece yaramazlık yapan bir köpek olarak değil, kendi dünyası olan bir canlı olarak görmeye başladım.
Köpekler neden eşeler diye düşündüm.
Aslında bu davranışın birçok sebebi vardı. Köpekler içgüdüsel olarak toprağı kazabilirler. Atalarından gelen bazı davranışlar onları güvenli bir alan hazırlamaya yönlendirebilir. Serinlemek, rahat bir yer oluşturmak, bir şeyi saklamak, dikkat çekmek ya da sadece merak ettikleri için eşebilirler.
Ama Karakız’ın yaptığı şey bana sadece bir içgüdü gibi gelmiyordu. Onun her hareketinde bir anlam aramaya başlamıştım.
Belki de benim bilmediğim bir şeyi biliyordu.
Belki de toprağın altında benim göremediğim bir hikâye vardı.
O gün onun yanına oturdum. Ellerimi toprağa değdirdim. Çocukluğumdan beri toprağın bana huzur verdiğini hatırladım. Kayseri’nin sakin akşamlarında, gökyüzünün turuncuya döndüğü saatlerde Karakız ile bahçede oturmak benim için küçük ama çok değerli bir mutluluk olmuştu.
Daha önce onun açtığı çukurlara sadece zarar olarak bakıyordum. Oysa şimdi farklı düşünüyordum. Belki de bazen sevdiklerimizi anlamak için önce onların dünyasına yaklaşmamız gerekiyordu.
Bir Çukurun İçinden Çıkan Eski Hatıra
Birkaç hafta sonra unutamayacağım bir olay yaşandı.
Yine bahçede oturuyordum. Hava serindi ve elimde günlük defterim vardı. Karakız her zamanki gibi bahçenin arka tarafına gitti. Orada daha önce hiç dikkat etmediğim bir yeri eşelemeye başladı.
Yanına gittim.
Bu kez onu durdurmadım.
Sadece izledim.
Dakikalar sonra toprağın içinden eski, yıpranmış bir bez parçası çıktı. Karakız onu dikkatlice aldı ve yanıma getirdi.
Ne olduğunu anlamaya çalışırken birden geçmişi hatırladım. Onu ilk bulduğum gün üzerinde bulunan eski battaniyenin bir parçasına benziyordu. Belki de o günlerden kalan küçük bir parçaydı.
O an içimde garip bir duygu oluştu.
Hem şaşkındım hem de duygulanmıştım.
Karakız belki geçmişinden kalan bir kokuyu takip etmişti. Belki kendini güvende hissettiği bir şeyi yeniden bulmaya çalışmıştı. Belki de benim hiçbir zaman anlayamayacağım bir anıya ulaşmıştı.
O an gözlerim doldu.
Bir köpeğin sadece havlayan, koşan ya da oyun isteyen bir hayvan olmadığını daha iyi anladım. Onların da anıları, korkuları, sevinçleri ve kendilerine ait küçük dünyaları vardı.
Köpeklerin Eşeleme Davranışının Ardındaki Duygular
O günden sonra Karakız eşelediğinde ona kızmamaya başladım. Elbette bahçeyi tamamen dağıtmasına izin vermiyordum ama önce neden yaptığını anlamaya çalışıyordum.
Çünkü köpekler neden eşeler sorusunun tek bir cevabı yoktur.
Bazen bir köpek sıcaktan bunaldığı için serin bir yer hazırlamak amacıyla toprağı kazabilir. Özellikle yaz aylarında serin toprak, onlar için rahatlatıcı olabilir.
Bazen de oyuncaklarını veya değerli gördükleri eşyaları saklamak için eşerler. Biz insanlar için basit görünen bir oyuncak, bir köpek için güven veren özel bir nesne olabilir.
Bazı köpekler enerjilerini atmak için de eşeler. Yeterince oyun oynamayan, hareket etmeyen veya sıkılan köpekler farklı davranışlarla kendilerini ifade edebilirler.
Karakız’ın bana öğrettiği en önemli şeylerden biri şuydu:
Bir davranışı hemen yanlış olarak değerlendirmemek gerekir.
Bazen anlam veremediğimiz hareketlerin altında bir ihtiyaç, bir duygu veya bir mesaj olabilir.
Bahçedeki Küçük Ders
Aylar geçti.
Bahçem eskisi kadar düzenli değildi belki ama daha anlamlıydı. Bazı köşelerinde Karakız’ın açtığı küçük izler vardı. Önceden onları bozulmuş yerler olarak görüyordum. Şimdi ise birlikte yaşadığımız günlerin hatıraları gibi bakıyordum.
Bir akşam yine günlüğümü açtım.
Sayfanın başına şu cümleyi yazdım:
“Bugün bir köpeğin toprağı değil, kendi geçmişini eşelediğini düşündüm.”
Bu cümle bana çok şey anlatıyordu.
Hayatta bazen biz de insanlar olarak kendi içimizde eşeleriz. Eski anıları, yaraları, güzel günleri ve unutmaya çalıştığımız duyguları yeniden ortaya çıkarırız.
Karakız’ın yaptığı da belki buydu.
Kendi dünyasında bir şeyleri arıyordu.
Belki huzur.
Belki güven.
Belki de sadece sevdiği bir kokunun peşinden gidiyordu.
Köpeğiniz Eşeliyorsa Ona Kızmadan Önce Bunları Düşünün
Eğer sizin de köpeğiniz sürekli eşeliyorsa, önce onu gözlemlemek önemlidir.
Onu hemen cezalandırmak yerine davranışının sebebini anlamaya çalışabilirsiniz. Çünkü köpekler bizim gibi konuşarak kendilerini anlatamazlar. Onların dili; bakışları, hareketleri ve davranışlarıdır.
Köpeğiniz sık sık aynı yeri eşeliyorsa orada ilgisini çeken bir şey olabilir. Belki bir koku alıyordur, belki güvenli bir alan oluşturmaya çalışıyordur.
Eğer çok fazla eşeliyorsa günlük hareket ihtiyacını karşılayıp karşılamadığını düşünmek gerekir. Uzun yürüyüşler, oyunlar ve kaliteli zaman geçirmek birçok davranışın azalmasına yardımcı olabilir.
Karakız sayesinde öğrendiğim şeylerden biri de sabır oldu.
Bir canlıyı sevmek sadece onun güzel taraflarını kabul etmek değildir. Bazen anlamadığımız davranışlarını da anlamaya çalışmaktır.
Bir Köpeğin Patilerinden Öğrendiğim Sevgi
Şimdi yıllar önceki o kızgın halimi hatırlıyorum. Bahçede gördüğüm her çukura sinirlenen genç halimi…
O zamanlar sadece bozulan çiçekleri görüyordum.
Şimdi ise o çukurların içinde bir hikâye görüyorum.
Karakız bana sabırlı olmayı, dikkatle bakmayı ve küçük şeylerin büyük anlamlar taşıyabileceğini öğretti.
Bir köpeğin toprağı eşelemesi ilk bakışta basit bir davranış gibi görünebilir. Ancak bazen o küçük hareketin içinde içgüdüler, anılar, ihtiyaçlar ve duygular saklıdır.
Köpekler neden eşeler sorusunun cevabı sadece “çünkü böyle yaparlar” değildir.
Onlar eşeler çünkü keşfetmek isterler.
Eşeler çünkü rahat etmek isterler.
Eşeler çünkü bazen geçmişlerinden kalan bir izi takip ederler.
Eşeler çünkü kendi dilleriyle bize bir şey anlatmaya çalışırlar.
Karakız hâlâ bazen bahçede küçük çukurlar açıyor. Bazen ona bakıp gülüyorum. Bazen de yanına oturup ne aradığını merak ediyorum.
Belki hiçbir zaman tam olarak öğrenemeyeceğim.
Ama artık biliyorum ki bazı cevaplar kelimelerde değil, sevgiyle bakmayı öğrendiğimiz anlarda saklıdır.
Ve benim için o küçük patilerin toprağa bıraktığı izler, hayatımın en güzel hatıralarından biri olarak kalacak.
“Köpekler neden eşeler” konusundaki yazımızı okuduğunuz için teşekkür ederiz. Mikes olarak sizlere her zaman kaliteli içerik sunmaya devam edeceğiz.